کمال‌گرایی؛ مانعی بزرگ برای قشر تحصیل‌کرده

در گفتگوهایی که اخیراً با برخی از مشتریان و همکارانم داشتم، به دو مسئله کلیدی برخورد کردم که ریشه بسیاری از توقف‌ها در مسیر پیشرفت است. اولین مورد، بحث کمال‌گرایی است. مشاهدات من نشان می‌دهد که این ویژگی به‌ویژه در میان قشر تحصیل‌کرده و افرادی که سطح تحصیلات بالایی دارند، بسیار شایع است.

این افراد به دلیل اینکه همیشه می‌خواهند کار را به بهترین نحو، با بهترین روش و برای کسب بهترین نتیجه شروع کنند، در عمل تقریباً هیچ‌وقت شروع نمی‌کنند. آن‌ها منتظر لحظه‌ای هستند که همه شرایط در ایده‌آل‌ترین حالت ممکن باشد، غافل از اینکه این انتظار ممکن است تا ابد طول بکشد.

بنز خیالی در برابر موتورگازی واقعی

یک مثال عینی در این زمینه وجود دارد: زمانی که شما در فکر ساختن «بنز» خود هستید و برای جزئیات آن وقت تلف می‌کنید، شخص دیگری با کمترین سواد، کمترین انرژی یا کمترین هزینه، با یک «موتورگازی» از شما سبقت می‌گیرد. او حرکت می‌کند، مسیر را طی می‌کند و در نهایت به مقصد می‌رسد، در حالی که ایده شما هنوز روی کاغذ یا در ذهنتان باقی مانده است.

رها کردن مسیر؛ پشیمانی بزرگ‌تر از شروع نکردن

دسته دوم افرادی هستند که کار را شروع کرده‌اند، اما در میانه‌ی راه آن را رها کرده‌اند. این افراد استارت کار یا ایده خود را زده و حتی به نتایجی (کم یا زیاد) هم رسیده‌اند، اما در برهه‌ای از زمان، به دلایل مختلف یا مشکلاتی که شاید برای ما تعریف‌نشده باشد، کار را نیمه‌کاره رها کرده‌اند.

تجربه نشان داده است که هر دو گروه در نهایت دچار پشیمانی می‌شوند:

مقایسه کمال‌گرایی و شروع سریع
مقایسه کمال‌گرایی و شروع سریع
  • کمال‌گراها: پشیمان از اینکه چرا هرگز شروع نکردند و به هیچ نتیجه‌ای نرسیدند.
  • رهاکنندگان: پشیمان از اینکه چرا با وجود دیدن نتایج اولیه، مسیر را ادامه ندادند.
گروه وضعیت شروع نتیجه نهایی
افراد کمال‌گرا منتظر شرایط عالی (بدون شروع) عدم دستیابی به نتیجه و حسرت
افراد رهاکننده شروع کردند توقف در مسیر و پشیمانی از ادامه ندادن

زندگی همین روزهاست؛ منتظر شرایط بهتر نمانید

اگر صاحب ایده‌ای هستید، باید بدانید که زندگی دقیقاً همین حالات روحی خوب و بد، و همین روزهایی است که می‌گذرانیم. مشکلات و مشغله‌ها همیشه وجود داشته و خواهند داشت. اگر فکر می‌کنید باید صبر کنید تا شرایط بهتر شود، واقعیت این است که شرایط لزوماً بهتر نخواهد شد، بلکه ما فقط فرسوده‌تر می‌شویم.

ما باید یاد بگیریم که در هر حالتی حرکت کنیم:

  • در سختی حرکت کنیم.
  • در خوشی حرکت کنیم.
  • در ناخوشی و بیماری حرکت کنیم.

حرکت مستمر به سمت اهداف، تنها راه قطعی موفقیت است. همان‌طور که شاعر می‌گوید:

«ما زنده به آنیم که آرام نگیریم / موجیم که آسودگی ما عدم ماست»

نتیجه‌گیری: همین الان وقت استارت است

دوست من، اگر صاحب ایده‌ای هستی و منتظری شرایط بهتر شود تا شروع کنی یا دوباره از نو استارت بزنی، بدان که همین الان وقتش است. ایده‌ات را روی میز بگذار و کار را شروع کن. باور کن که حتی امروز هم برای شروع کردن دیر است؛ پس لحظه‌ای را برای حرکت به سمت اهدافت از دست نده.

سوالات متداول

چرا افراد تحصیل‌کرده بیشتر در تله کمال‌گرایی می‌افتند؟

بر اساس مشاهدات، این افراد به دلیل تمایل به استفاده از بهترین روش‌ها و رسیدن به نتایج بی‌نقص، اغلب در مرحله برنامه‌ریزی متوقف شده و از شروع واقعی باز می‌مانند.

تفاوت اصلی بین افراد کمال‌گرا و کسانی که کار را رها می‌کنند چیست؟

کمال‌گراها به دلیل انتظار برای شرایط ایده‌آل هرگز شروع نمی‌کنند، اما دسته دوم شروع می‌کنند و به نتایجی هم می‌رسند ولی در مواجهه با مشکلات، مسیر را نیمه‌کاره رها می‌کنند.

بهترین زمان برای شروع یک ایده چه زمانی است؟

طبق متن، بهترین زمان همین الان است. انتظار برای بهبود شرایط بیهوده است، زیرا مشکلات همیشه وجود دارند و باید یاد گرفت در هر شرایطی (سختی یا خوشی) حرکت کرد.