رویکردی متفاوت به بازیوارسازی در تسک لاین
با توجه به اینکه اخیراً در وبسایت تسک لاین محتوای جدیدی در حوزه بازیوارسازی (Gamification) اضافه کردهایم، تصمیم گرفتم در این بخش مقداری متفاوتتر عمل کنم. هدف من این بود که به جای صرفاً ارائه متن، یک تجربه عملی برای درک بهتر مفاهیم روانشناسی در بازی ایجاد کنم.
طراحی بازی: از حرکت ماشین تا گویهای رنگی
من یک بازی ساده طراحی کردم که در آن کاربر باید یک ماشین را حرکت دهد. ساختار بازی به این صورت است که در چهار گوشه زمین مربعشکل، چهار دکمه قرار دارد که فرد باید آنها را بزند. اما نکته اصلی بازی در مرکز صفحه نهفته است؛ جایی که شش گوی رنگی قرار داده شده است.
در طول بازی، رنگ این گویها چندین بار تغییر میکند. این تغییرات از رنگ زرد شروع شده و به ترتیب به رنگهای زیر تبدیل میشود:
- سبز
- قرمز
- نارنجی
- صورتی
بسته به اینکه زمان بازی چقدر طول بکشد، این چرخه رنگی ادامه مییابد.

پایان بازی و چالش توجه انتخابی
زمانی که بازی به اتمام میرسد، پیامی مبنی بر پایان بازی به همراه تصویر کاغذ رنگی و یک افکت صوتی برای کاربر پخش میشود. بلافاصله پس از آن، یک سوال کلیدی از کاربر پرسیده میشود:
«آیا متوجه تغییر رنگ گویهای وسط صفحه شدی یا نه؟»
اغلب افراد به دلیل پدیدهای به نام «توجه انتخابی» (Selective Attention)، متوجه این تغییرات واضح نمیشوند. این دقیقاً همان قاعدهای است که در آزمایش معروف «گوریل نامرئی» نیز مشاهده میشود. افراد آنقدر بر روی هدف اصلی (زدن دکمهها و حرکت ماشین) تمرکز میکنند که تغییرات محیطی را کاملاً نادیده میگیرند.
آموزش در یک دقیقه
کل این فرایند، از شروع بازی تا درک مفهوم توجه انتخابی، تنها در یک دقیقه به فرد آموزش داده میشود. احساس من این است که این شیوه، حرکتی جالب، جذاب و تاثیرگذار برای تثبیت یادگیری است. خوشحال میشوم اگر این تجربه را در سایت مشاهده کردید، نظرات خود را با من در میان بگذارید.
| مرحله بازی | اتفاق در حال وقوع | هدف آموزشی |
|---|---|---|
| حین بازی | حرکت ماشین و زدن دکمههای گوشه تصویر | ایجاد تمرکز بر هدف (Task) |
| تغییرات محیطی | تغییر رنگ ۶ گوی (زرد، سبز، قرمز و...) | تست آگاهی محیطی |
| پایان بازی | پرسش درباره تغییر رنگ گویها | اثبات مفهوم توجه انتخابی |
سوالات متداول
هدف از طراحی این بازی در وبسایت تسک لاین چیست؟
هدف این است که مفهوم روانشناسی «توجه انتخابی» در کمتر از یک دقیقه و به صورت کاملاً تجربی و جذاب به کاربر آموزش داده شود.
چرا اکثر کاربران متوجه تغییر رنگ گویها نمیشوند؟
به دلیل پدیده توجه انتخابی؛ کاربران آنقدر بر حرکت دادن ماشین و زدن دکمههای گوشه صفحه تمرکز میکنند که مغز آنها تغییرات واضح رنگ گویهای مرکزی را فیلتر میکند.
در این بازی از چه مثال علمی الهام گرفته شده است؟
این بازی بر اساس قاعده توجه انتخابی طراحی شده که در فیلم و آزمایش معروف «گوریل نامرئی» نیز به آن اشاره شده است.
